جنگ يرموك

بعد از مشورتهایی که ابوبکر صدیق (رضی الله تعالی عنه) با اصحاب رسول الله (صلی الله علیه و سلم) انجام دادند لشکر تحت فرماندهی خود را به سوی سرزمینهای رومیان به فرماندهی خالد بن ولید گسیل داشتند.

مسلمانان بعد ازجنگهایی که با رومیان داشتند به فرمان ابوبكر صديق در يرموك جمع شدند. روميان، به فرماندهي تيدور در منطقه‌اي كه امكان دفع نيروهاي حريف زياد بود و راه گريز را تنگ مي‌نمود، اردو زدند. اردوگاه قشون رومي، در واقوصه در نزديكي يرموك بود.

تعداد مسلمانان و رومي‌ها در جنگ يرموك

مسلمانان، به فرماندهي خالد بن وليد، چهل يا چهل و پنج‌هزار نفر بودند درحاليكه تعداد رومي‌ها به فرماندهي تيدور، به دويست و چهل‌هزار نفر مي‌رسيد.

مسلمانان، به فرماندهي خالد بن وليد در يرموك اردو زدند و رومي‌ها در كرانه‌ي جنوبي رود اردن جمع شدند. عمرو بن عاص فرمود: «اي مسلمانان! شما را بشارت باد كه من، رومي‌ها را محاصره كردم و هر كه در محاصره قرار بگيرد، به ندرت عاقبت به‌خير مي‌شود.»

خالد در آرايش نظامي لشكر اسلام، شيوه‌ي جديدي به‌كار برد كه پيش از آن درميان عرب‌ها رايج نبود. او، قشون اسلامي را به چند واحد نظامي تقسيم كرد و با سي و شش گردان وارد عمل شد.

چگونگي آرايش نظامي روميان در جنگ يرموك

دسته‌هاي روميان، طوري در محل خود مستقر شده بودند كه به‌سان ابر سياهي به نظر مي‌رسيدند و با صداي بلند فرياد مي‌زدند؛ كشيش‌ها و راهبانشان، انجيل مي‌خواندند و سپاهيان روم را به جنگ تشويق مي‌كردند.

روميان در محلي در نزديكي يرموك به نام واقوصه اردو زدند و رودخانه‌ي آن‌جا همانند خندقي براي آنان بود. روميان، قشون خود را به چند واحد تقسيم كرده و طوري آرايش داده بودند كه در هر واحد، پنج گردان قرار گرفته بود و با واحد اول مقداري فاصله داشت.

آرايش قشون رومي به ترتيب زير بود:

ـ تيراندازان، جلوتر از همه قرار داشتند و وظيفه‌شان اين بود كه به سوي مسلمانان تيراندازي كنند و سپس عقب بروند.

ـ سواركاران، در دو طرف لشكر عهده‌دار پشتيباني از تيراندازان بودند.

ـ گردان‌ها، موظف بودند به ميان صفوف مسلمانان، حمله‌ور شوند.

ـ فرمانده‌ي جلوداران (پيشگامان) لشكر، جرجه بود. فرماندهان دسته‌هاي پشتيباني كه در دو طرف قشون روم قرار داشتند، ماهان و دراقص بودند.

آغاز جنگ

پس از آمادگي كامل و بي‌نتيجه ماندن مذاكرات، خالد بن وليد به عكرمه بن ابوجهل و قعقاع بن عمرو كه در دو پهلوي لشكر بودند، فرمان شروع جنگ داد. آن دو شروع به رجز‌خواني كردند و هماورد خواستند.

تعدادي از جنگاوران دو طرف، با هم درگير شدند و شعله‌ي جنگ بالا گرفت و تمام سپاهيان در هم آميختند و جنگ شديدي آغاز شد.

خالد به همراه گرداني از مجاهدان، پيشاپيش لشكر قرار داشت و با پيشروي مجاهدان و به هم پيوستن دسته‌ها، هر يك را متناسب با قابليت‌هايش به كار مي‌گرفت و جريان جنگ را به بهترين شكل رهبري مي‌نمود.

 

جريان كامل جنگ يرموك در قسمتهاي بعدي به اطلاع شما خواهد رسيد.