همیشه و در هرمکتبی، بنیانگذاران و موسسین و یا مروجین و پیشگامان آن مکتب از جایگاه ویژه ای نزد پیروان آن مکتب برخوردار هستند و اسلام نیز در این مورد از دیگر مکاتب و ادیان مستثنی نبوده و برای پیروان اولیه خود، ارزش و مقام والایی قائل شده است.

خداوند متعال در قرآن کریم ضمن اعلان رضایت از ایشان، حساب ایشان را از دیگر پیروان جدا نموده و می فرماید:

لایَستَوی مِنکُم من انفق من قَبل الفَتح قاتل اولئِکَ اَعظَم دَرَجه مِن الّذینَ انفِقوا من بَعد وَ قاتلوا

كساني از شما كه پيش از فتح (مكّه ،به سپاه اسلام كمك كرده اند و از اموال خود) بخشيده اند و (در راه خدا) جنگيده اند، (با ديگران) برابر و يكسان نيستند . آنان درجه و مقامشان فراتر و برتر از درجه و مقام كساني است كه بعد از فتح ( مكه ، در راه اسلام ) بذل و بخشش نموده اند و جنگيده اند .

و باز در جای دیگر، ایشان را ستوده و می فرماید:

وَالسَّابِقُونَ الأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالأَنصَارِ وَالَّذِينَ اتَّبَعُوهُم بِإِحْسَانٍ رَّضِيَ اللّهُ عَنْهُمْ وَرَضُواْ عَنْهُ وَأَعَدَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي تَحْتَهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَداً ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ

ترجمه: پيشگامان نخستين مهاجران و انصار ، و كساني كه به نيكي روش آنان را در پيش گرفتند و راه ايشان را به خوبي پيمودند ، خداوند از آنان خوشنود است و ايشان هم از خدا خوشنودند ، و خداوند براي آنان بهشت را آماده ساخته است كه در زير ( درختان و كاخهاي ) آن رودخانه ها جاري است و جاودانه در آنجا مي مانند . اين است پيروزي بزرگ و رستگاري سترگ .

و همچنین ملاک تشخیص صحت ایمان را مطابقت آن با ایمان اصحاب دانسته و می فرماید:

"فَإن امَنوا بِمثل ما امَنتُم به فَقَدِ اهتَدوا" :  اگر آنان ايمان بياورند ، همچنان كه شما ايمان آورده ايد ، و بدان چيزهائي كه شما ايمان داريد ، ايشان نيز ايمان داشته باشند ، بي گمان ( به راه درست خدائي ) رهنمود گشته اند.

رسول الله صلی الله علیه و سلم نیز احترام و توقیر اصحاب را جز واجبات عقیدتی هر انسان مسلمانی دانسته و مسلمانان را از کینه توزی و ناسزا گویی به ایشان بر حذر داشته و می فرماید:

"من سب أصحابي فَعَليه لَعنَة الله": هر کس به اصحاب من فحش ونا سزا بگوید از رحمت خدا به دور خواهد بود

همچنین رسول الله صلی الله علیه وسلم، اصحاب را به ستارگانی تشبیه نموده که می توان با تبعیت و اقتدا به ایشان به هدایت رسید و می فرمایند:

"اَصحابی کَالنُجُوم باَیِهم اقتَدَیتُم اهتَدیتُم":  اصحاب من مانند ستارگان آسمانند، به هر کدام که اقتدا نمایید هدایت خواهید شد.

لذا از آنجا که توقیر و بزرگداشت شخصی و همچنین تبعیت از او، مستلزم شناخت زندگی آن شخص می باشد، ما نیز بر آن شدیم در این سلسله مقالات(ستارگان آسمان هدایت)، گوشه هایی از زندگی این بزرگان را هر چند مختصر ذکر نماییم تا از این طریق به شناختی هر چند مختصر در این زمینه دست پیدا کنیم تا از این راه بتوانیم هر چه بیشتر ایشان را احترام نموده و بیش از پیش به تبعیت از ایشان بپردازیم و از این طریق بیش از پیش به هدایت دست پیدا نماییم.

ادامه دارد...